Centeral menu

Equipment menu

Category archive

Posts Archive

Day links

Friends

Links

Designer

لوویس گیلبرت نیوتن 

موضوع: با شیمیدان ها دوشنبه بیست و ششم آذر 1386 22:5

لوویس، گیلبرت نیوتن ( 1946 – 1875 م )

شیمی فیزیکدان آمریکایی . وی بیشتر دوران زندگی خود را به مطالعه ساختار مولکولها و رابطه انرژی و تغییرهای شیمیایی ( ترمودینامیک ) پرداخت . او شیمیدانها را به یادگیری علم ترمودینامیک تشویق می کرد تا جایی که در آمریکا ، اصول ترمودینامیک را جزو برنامه درسی مدارس عالی قرار داد. وی در سال 1938 نظریه اسیدها و بازهای خود را ارائه کرد.

استاندارد 

موضوع: استاندارد یکشنبه یازدهم آذر 1386 20:45

                                                                                              
 استاندارد
امروزه از وا‍ه استاندارد در زمينه هاي متفاوتي استفاده مي شود. به طور مثال در  مكالمات روزمره به كار بردن عباراتي نظير لوازم استاندارد، مشخصات استاندارد و امثال آن بسيار رايج است. صرف نظر از گوناگوني موارد استفاده از واژه استاندارد نكته مشترك در همه اين موارد كاربرد اين واژه بعنوان راهنمايي جهت  مقايسه است و در خصوص يك استاندارد مي تواند پاسخگوي نيازها و مشكلات   به وجود آمده باشد.
تاكنون در موارد استاندارد و استاندارد كردن تعاريف متفاوتي بيان شده كه در واقع هر كدام از نقطه نظر خاصي بوده است. در اين زمينه سازمان بين المللي استاندارد (ISO) تعاريف زير را در زمينه استاندارد و استاندارد كردن بيان نموده است:
الف – استاندارد مدركي است در بر گيرنده قواعد، راهنمايي ها يا ويژگيهايي براي فعاليتها يا نتايج آنها به منظور استفاده عمومي و مكرر كه از طريق همرايي فراهم و بوسيله سازمان شناخته شده اي تصويب شده باشد و هدف از آن دستيابي به ميزان مطلوبي از نظم در يك زمينه خاص است. استاندارد بايدمبتني بر نتايج استوار علوم، فنون، تجربيات و در راه ارتقاء منافع مطلوب جامعه باشد.
ب- استاندارد كردن عمل ايجاد مقرراتي است براي استفاده عمومي و مكرر با توجه به مشكلات بالفعل و بالقوه كه هدف از آن دست يابي به ميزان مطلوبي از نظم در يك زمينه خاص است.
اهداف استاندارد
با توجه به گسترش روز افزون استاندارد و پيشرفتهاي عظيمي كه در اين زمينه طي سال هاي اخير حاصل شده بر شمردن اهداف استاندارد نياز به بررسي بيشتري دارد. در اين خصوص كميته ثابت بررسي اصول استاندارد كردن ( استاكو ) وابسته به شوراي سازمان بين المللي استاندارد اهداف اساسي استاندارد كردن را چنين تشريح نموده است:
1 – صرفه جويي كلي در مصرف نيروي انساني، مواد، انرژي و ...
از برترين جنبه هاي استاندارد مي توان به اصول كاهش انواع و تعويض پذيري اشاره كرد. در واقع يكي از راه هاي علمي براي صرفه جويي در هزينه ساخت و توليد رعايت همين اصول است. براي مثال امروزه روند توليد پوشاك در دنيا ديگر به گونه اي نيست كه براي هر فرد بطور مجزي با اندازه هاي خاص خود البسه تهيه گردد. بلكه كارخانجات توليد كننده بر اساس اندازه هاي مشخص و شناخته شده اي مبادرت به توليد انبوه مي نمايند. همچنين شمش ها و پروفيل هاي فلزي نيز در ابعاد و اندازه هاي مشخص توليد مي گردد. از طرفي تعويض پذيري قطعات از ميزان ضايعات كاسته و سهولت مونتاژ و نتيجتاً  افزايش توليد را در بر خواهد داشت. در برخي موقع لزومي ندارد كه اجزا تشكيل دهنده يك كالا از هر جهت با نمنه ديگر يكسان باشد. بلكه فقط كافي است كه كل فرآورده از نظر ابعاد قابليت تعويض پذيري را دارا باشد. نكته مهم ديگر اين است كه استانداردها مي توانند به عنوان منابع اطلاعاتي بسيار مفيد و پيشرفته در خدمت سازمانها، مراكز تحقيقاتي و دانشگاهها قرار گيرند و از اين رو صرفه جويي هاي بي شماري را در مصرف مواد، كسب اطلاعات، روشهاي آزمون، هزينه هاي گوناگون و زمان سبب شوند.
2 – حمايت از مصرف كننده
آمار ارائه شده در اوايل قرن بيستم چنين نشان داده است كه ضايعات صنايع در كشور آمريكا در اثر فقدان استاندارد نزديك به 49 درصد بوده و از اين رو خسارت قابل ملاحظه اي به توليد كنندگان و مصرف كنندگان وارد شده است. اما با افزايش كيفيت كالا در اثر بكارگيري استانداردهاي مختلف در رابطه با ويژگيها، قوائد ساخت و آزمون ميزان بهره وري تا حد بسيار زيادي ارتقا يافته است. به ويژه با تدوين استاندارد هاي سري ISO9000 در سال هاي اخير در كنار توجه و رعايت استانداردهاي محصول، به ايجاد و تقويت سيستم هاي مديريت كيفيت در سازمانها توجه خاص شده است.

3 – حفظ ايمني و بهداشت و محيط زيست
بروز حوادث گوناگون و ضرورت توجه به مسايل بهداشتي كشورها را به رعايت نكات ايمني و بهداشت در تدوين استانداردهاي مربوطه وادار نموده است. استانداردهايي كه در اين رابطه تهيه مي شوند ممكن است به صورت استاندارد محصول بوده مانند تهجيزات ايمني، مواد غذايي و غيره و يا به صورت استانداردهاي آيين كار در مورد نحوه استفاده از مواد مواد يا وسايل مختلف مانند مواد آتش زا، وسايل آزمايشگاهي و امثال آن باشد . به دليل اهميت اصول ايمني بسياري از كشورها برخي از اين گونه استانداردها را از نظر اجرا اجباري اعلام كرده اند و يا تحت شرايط خاص در هنگام وضع قوانين به استانداردهاي مربوطه ارجاع داده شده است.
استانداردهاي محيط زيست موضوعاتي از قبيل منابع طبيعي، سيستم زيست محيطي و اثر عواملي نظير مواد، عمليات و فرآيندها را بر آنها در بر مي گيرد. اين استانداردهاعموماً به صورت استانداردهاي نمونه برداري و آزمون، آيين كار، تعاريف و اصطلاحات، راهنما ها و غيره مي باشند. امروزه با شكل گيري استانداردهاي ISO14000  در كنار استانداردهاي عملكرد زيست محيطي توجه به سيستمهاي مديريت زيست محيطي بسيار اهميت يافته است.
4 – ايجاد ارتباط بهتر
يكي از وظايف اصلي استانداردها ايجاد ارتباط و تبادل افكار ميان طرفين ذينفع است. در واقع استاندارد در سطح ملي، منطقه اي و يا بين المللي آن به عنوان يك زبان مشترك جهت بر قراري ارتباط محسوب مي شود و اين امر مي تواند به طرق مختلف به وسيله ارائه يكسري ويژگيها، كدها . علائم، اصطلاحات و نظاير آن انجام شود. نظر به حجم گسترده توليدات كشور هاي صنعتي و در حال رشد و افزايش تبادلات تجاري و نتيجتاً فزوني ارتباطات نيز به استانداردهاي بين المللي در اين زمينه بيشتر احساس مي شود. دسته بندي زير اهداف استاندارد كردن را به صورت ساده نمايش مي دهد:
اهداف استاندارد كردن  :
1 – اقتصاد جامع                    
1-1 ) كاهش انواع    
2-1 ) تعويض پذيري
3-1 ) حذف موانع تجاري

2 – حمايت از مصرف كننده
1-2 ) قوائد ساخت، آزمون و مصرف
2-2 ) استانداردهاي كيفيت و مربوطه به

3 – ايمني و بهداشت
1-3 ) استاندارد و قانون

4 – ارتباطات بهتر 
1-4 ) ويژگيها
2-4) كدها و علائم          
3-4 ) واژه ها و اصطلاحات
4-4 ) آيين كار

اصول استاندارد
استاندارد مفهومي است كه مي تواند نشانگر انسجام و انضباط فعاليتهاي فكري علمي، فني و فرهنگي جامعه باشد. استاندارد در معناي اعم خود مترادف با نظم است و استاندارد كردن مترادف با تنظيم و به نظم كشيدن، اين عمل بر اصول زير استوار است:
اصول اول – استاندارد كردن عمل ساده سازي است كه در نتيجه تلاش دسته جمعي و آگاهانه اعضاء بوجود آمده و مستلزم كاهش تعداد بسياري از موضوعات است. اين فرآيند نه تنها موجب رفع پيچيدگيهاي كنوني ميگردد بلكه از بروز پيچيدگيهاي زايد آينده نيز جلوگيري مي كند. لازم به ذكر است كه ساده كردن فقط با همكاري متقابل تمامي افراد ذيربط و ذينفع به موفقيت مي انجامد. لذا تهيه استاندارد بايد مبتني بر همراهي و موفقيت عمومي بوده و هم چنين در اجراي آن تمامي افراد متعهد و كوشا باشند.
اصل دوم – استاندارد كردن فعاليتي است اجتماعي و اقتصادي اين فعاليت بايد با همكاري تمامي افراد ذي علاقه و ذي نفع و بر اساس همرايي و توافق عمومي صورت گيرد.
اصل سوم – نشر يك استاندارد به خودي خود ارزشي ندارد مگر اينكه به اجرا در آيد و اين امر به برنامه ريزي هاي مناسب و فداكاري عده اي براي دستيابي به منافع عمومي دارد.
اصل چهارم – استاندارد كردن از طريق تهيه يك استاندارد، انتخاب و سپس تثبيت آنچه انتخاب شده است انجام مي گيرد.
اصل پنجم – استانداردها بايد در فواصل زماني معين مورد بازنگري و در صورت لزوم مورد تجديد نظر قرار گيرد. فاصله بين تجديد نظرها بر حسب موارد خاص مي تواند متغير باشد اما اين فاصله نبايد خيلي كوتاه باشد زيرا كه در اين صورت استاندارد به عنوان يك سند قابل اتكا و تثبيت شده قلمداد نمي گردد. از طرفي استاندارد نمي تواند براي مدت طولاني نيز بدون تغيير باقي بماند. معمولاً اكثر كشورها يك دوره پنج ساله را براي بازنگري و تجديد نظر در نظر مي گيرد.
اصل ششم – هنگامي كه در يك استاندارد كاركرد و يا ويژگيهاي ديگر يك محصول تشريح مي گردد بايد جهت تطبيق محصول مورد نظر با ويژگيهاي اشاره شده، روشهاي آزمون مربوطه نيز در استاندارد تشريح گردد و يا به استانداردهاي ديگري كه اين روشها در آنها موجود است ارجاع داده شود.
اصل هفتم – لزوم اجراي اجباري استانداردهاي ملي بايد به دقت مورد توجه قرار گيرد. البته ضرورت اين امر بستگي به ماهيت استاندارد، درجه رشد صنعتي، قوانين و شرايط اجتماعي و فرهنگي جامعه دارد.
فوايد استاندارد كردن
در اغلب موارد، فوايد استاندارد كردن شامل ساده كردن، تعويض پذيري، افزايش ايمني و امثال آن ذكر شده است. اما يكي از مزيتهاي اساسي كه هدف اصلي عوامل فوق بوده و همچنين مورد توجه دولت ها و صنايع مي باشد فوايد و مزاياي اقتصادي است.
استانداردها ارايه دهنده راه حل براي مشكلات بوده و نتيجه استاندارد كردن افزايش بهره وري است كه اين عمل به طرق زير امكان پذير است:
* ارايه روشهاي صحيح محاسبات فني
* تعيين قواعد عمومي و مشخصات و ويژگيهاي محصول
* يكنواختي و هماهنگ سازي
* گردش صحيح اطلاعات و جلوگيري از اتلاف سرمايه و زمان
* كاهش قابل توجه هزينه ها از طريق كاهش انواع و ميسر كردن توليد انبوه
عموماً هر سازمان توليدي يا خدماتي، براي آغاز فعاليت خود، ناگزير از صرف هزينه هاي متفاوتي است. از جمله اين هزينه ها مي توان به هزينه سرمايه گذاري شامل هزينه هاي تهيه زمين، احداث بنا، تجهيزات و امثال آن اشاره كرد كه اين هزينه ها مستقل از توليد يا ارائه خدمت مي باشند.
نكته ديگري كه مورد توجه سازمانها قرار مي گيرد اين است كه با افزايش حجم توليد و خدمت، قيمت واحد كاهش مي يابد. از اين رو فنون و تجهيزات استاندارد شده موجبات افزايش حجم توليد و نتيجتاً كاهش قيمت واحد كالا را فراهم مي آورد. سوال بسيار مهمي كه در اينجا مطرح مي گردد اين است كه دسترسي به حجم بالاي توليد و يا خدمت با كيفيت بالا چگونه امكان پذير است؟
گفتني است كه پاسخ اين سوال بستگي به سياست سازمان دارد. به عبارت ديگر ذكر اين نكته ضروري است كه در كنار بكار گيري تجهيزات و فنون استاندارد شده در نظر گرفتن عوامل ديگري از قبيل كنترل كيفيت، استفاده از نظرات مصرف كنندگان، ارزيابي هزينه ها ( قيمت مناسب )، مديريت فروش، خدمات و غيره در افزايش حجم توليد و خدمات و در نتيجه كاهش قيمت واحد بسيار حائز اهميت ات.
بطور كلي مي توان استاندارد كردن را از نقطه نظرهاي مختلف به صورت زير خلاصه نمود:
* از نظر توليد كننده
- به كارگيري قواعد اصولي در فرآيندهاي ساخت
- كنترل بهتر فرآيندها، مواد و نيروي كار
- جلوگيري از تلفات مواد و انرژي
- افزايش سرعت توليد
- كاهش ذخيره سازي در مورد مواد اوليه و محصولات
- كاهش انواع ( صرفه جويي هاي كلي )
- موفقيت در امر فروش و سود دهي
- سهولت برقراري ارتباط ( عقد قرارداد، سفارش، شكايات و تهيه ماخذ و مراجع)
- از نظر مصرف كننده و مشتري
- اطمينان از كيفيت محصول يا خدمت ( عدم اتلاف سرمايه و زمان )
- قابليت تعويض پذيري
- سهولت برقراري ارتباط ( عقد قرارداد، سفارش، شكايات و تهيه ماخذ و مراجع)
* از نظر متخصصين
به كارگيري روشها و مواد پذيرفته شده جهت سهولت و تسريع طراحي، انتخاب و غيره
سهولت بهبود و توسعه محصولات و فرآيندها
افزايش اطلاعات و دانش فني در رابطه با خواص، امكانات و كاربرد مواد
راهنمايي به منظور تنظيم تحقيقات و برنامه هاي توسعه
* از نظر تجارت
- به حداقل رساندن تاخير، مكاتبات و مذاكرات ناشي از تعيين مشخصات سفارشات ناقص يا غير دقيق
- وجود اصول علمي و كاربردب جهت پذيرش يا مرجوع نمودن كالا و ارزيابي شكايات و اعتراضات مربوط به قراردادها

سيستم استاندارد كردن
اگر استاندارد كردن را به عنوان يك سيستم در ارتباط با ساير سيستم هايي كه به نوعي با ما در ارتباط هستند در نظر بگيريم، مي توان گفت كه اين سيستم تمامي سيستمهاي ديگر تحت پوشش قرار مي دهد.به دليل اينكه اين سيستم در تمامي سيستم هاي ديگر داخل شده و در واقع ساختار اساسي و خصوصيات آنها را تامين مي كند. اين ارتباط در شكل زير مشخص شده است :

مثالهاي مهم از عامل ارتباطي ساير سيستم ها با سيستم استاندارد كردن در زير اين سيستم ها ( قسمت پايين داده ها ) آورده شده است. به عبارت ديگر اين عوامل بخشهاي استاندارد كردن سيستم هاي مربوطه است.
به طور كلي استاندارد موضوعات گوناگوني را در بر مي گيرد. شايد اين نكته تعجب انگيز باشد كه هر چيزي در حيطه فكر و عمل انسان، قابل استاندارد كردن است، خواه مصنوعات دست بشر يا مخلوقات فكر او و حتي اعمال و رفتار. براي مثال تفاوت در سبكهاي ادبي، نقاشي، خط شعر و موسيقي يا تشخيص و تمايز آثار هنري دقيقاً بر اساس اصول و معيارهاي معيني صورت مي گيرد.
استاندارد ها با موضوعات مختلف در زمينه ها و سطوح متفاوت تهيه مي شوند. ارتباط بين جنبه، رشته و سطح استانداردها در نموداري موسوم به فضاي استاندارد نمايش داده شده است . شايان ذكر است كه شكل زير ( فضاي استاندارد ) مفهوم رياضي ندارد. با توجه به شكل ياد شده صرف نظر از محور سطح استاندارد، دو محور ديگر ( رشته و جنبه ) مي تواند همگام با رشد و تكامل بشر بسيار گسترده و قابل افزايش باشد. هدف در اين قسمت آشنايي بيشتر با سطح و جنبه استاندارد است.
سطوح استاندارد

استانداردها داراي چهار سطح كلي مي باشند كه مي توان آنها را به صورت زير تقسيم بندي كرد :

الف ) – استاندارد كارخانه اي-  اين گونه استانداردها توسط كارخانجات و به منظور استفاده در همان واحد تدوين مي شود. براي مثال هر كارخانه توليدي در كليه فعاليتهاي خود در زمينه هاي طراحي، توليد و يا خدمات از چهار چوب و اصول معيني ژيروي مي كند و بر اين اساس، اين اصول مي تواند در قالب استانداردهاي كارخانه اي به كار گرفته شود.
گفتني است كه در تدوين استاندارد كارخانه اي تنها بررسي شرايط داخلي كارخانه كافي نيست بلكه بايد شرايط و عوامل خارجي از قبيل مواد اوليه و منابع تهيه آن، نوع و چگونگي تهيه تجهيزات و ابزار آلات، بازار يابي و رقابت، نياز مشتري و امثال آن مورد توجه قرار گيرد. از جمله استانداردهاي كارخانه اي مي توان به استانداردهاي كارخانه اي توشيبا و ناسيونال در ژاپن، بنز در آلمان، اسكانيا در سوئد، كاترپيلار در آمريكا و نظاير آن اشاره كرد. در برخي از مواقع كارخانجات، شركتها يا تشكيلاتي كه در يك زمينه خاص فعاليت مي كنند. از اين طريق يك جامعه يا انجمن استانداردهايي را موسوم به استاندارد شركتي يا جامعه اي تدوين مي كنند تا در امور مربوط مورد استفاده قرار گيرد. از جمله اين استانداردها مي توان به استاندارد سازمانهاي مختلف آمريكا اشاره كرد.
از يك نظر ممكن است بتوان از استانداردهاي ملي در جهت حل مشكلات كارخانجات استفاده كرد. اما با توجه به اين كه كارخانجات مختلف مسايل خاص خود را دارند. شايد به كارگيري استانداردهاي ملي براي آنها در تمامي مواردكافي يا راهگشا نباشد. به عنوان مثال كارخانجات پيشرفته همواره مبالغي از درآمد خود را صرف مطالعه و تحقيق در مورد مسايلي از قبيل استفاده از طرحهاي جديد، جايگزيني يا انتخاب مواد، تجهيزات جديد و امثال آن مي كنند. از اين رو سطح برخي از استانداردهاي كارخانه اي مي تواند به مراتب بالاتر از سطح استانداردهاي ملي براي يك موضوع مشخص باشد.
ب ) – استاندارد ملي -  اين گونه استانداردها به وسيله موسسه استاندارد در يك كشور كه به عنوان مقام ذي صلاحي براي اين كار شناخته شده است تهيه مي شود. در تدوين اين استانداردها تمامي افراد ذي علاقه و ذي نفع از قبيل توليد كنندگان، مصرف كنندگان، اعضاء مراكز علمي و فني، مراكز تجاري، ادارات عمومي و امثال آن شركت دارند و استانداردهاي ملي با توجه به شرايط مختلفي نظير شرايط اقتصادي، اجتماعي، علمي و فني و نظاير آن تدوين مي شود. از يك نظر مي توان استانداردهاي ملي را تامين كننده حداقل نيازمنديهاي يك فرآورده يا خدمت دانست. البته لازم به توضيح است كه با توجه به توان فني و فرهنگ صنعتي در كشورهاي مختلف سطح اين حداقل مي تواند بسيار متغير باشد. از جمله سازمانهاي تدوين كننده استانداردهاي ملي مي توان به موارد زير اشاره كرد :
 استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران  ISIRI : Institute Of Standards and Industrial Research Of Iran  
موسسه استاندارد انگلستان                                               BSI ) British Standards Institution )
موسسه استاندارد آلمان                                             DIN ) Deutsches Institute Fur Normunq )
موسسه استاندارد ملي آمريكا                           IANSI ) American National Standards Institute )

استانداردهاي ملي از نظر اجرايي به دو دسته استاندارد اجباري و استاندارد تشويقي ( داوطلبانه ) تقسيم بندي مي شود. استاندارد اجباري استانداردهايي هستند كه در رابطه مستقيم با ايمني و بهداشت، محيط زيست و يا تجارت خارجي ( صادرات و واردات ) بوده و قانوناً از نظر اجرا اجباري اعلام مي شوند. گاهي اين امر مي تواند با يك توافق بين المللي صورت گيرد مانند مقررات ترافيك و يا مبارزه با آلودگي محيط زيست. استاندارد تشويقي استانداردهايي هستند كه توليد كننده با توجه به توان بالاي توليد و هم چنين علاقمندي و موافقت خود داوطلبانه تمايل به اجراي آن دارد.
براي مثال در كشورهاي صنعتي پيشرفته بدليل توان فني بالا، فرهنگ توليد و مصرف، رقابت و نظام صحيح عرضه و تقاضا اجراي كليه استانداردها به صورت تشويقي ( داوطلبانه ) است. ليكن در اين كشورها نيز  عليرغم اجراي تشويقي كليه استانداردها برخي از اقلام بدليل رعايت نكردن ايمني و بهداشت و مسايل تجاري ( صادرات و واردات ) مشمول مقررات استانداردهاي اجباري قرار مي گيرد.
به طور كلي مي توان گفت در كشورهايي كه داراي اقتصاد كنترل شده مي باشند، تقسيم بندي استانداردها به اجباري و تشويقي و تغييرات آنها بيشتر به چشم مي خورد. اما در كشورهايي با اقتصاد ازاد اجراي استانداردها به صورت تشويقي و رقابتي است. اساسا در اجراي اجباري يا تشويقي استانداردها سه عامل نقش دارد :
              *  خصوصيت خود استاندارد
              *  وضعيت و سياست موسسه استاندارد
              *  الگوي اقتصادي كشور

ج ) – استاندارد منطقه اي – عواملي نظير موقعيت جغرافيايي، فرهنگ، سياست، شكل توليد و مصرف و امثال آن، برخي از كشورها را بر آن داشته تا مشتركاً مبادرت به تدوين استانداردهاي مــنطقه اي نمايند. از جمله سازمانهايي كه در امر تدوين استانداردهاي منطقه اي فعاليت مي كنند عبارتند از :

ARSO ) African Regional For Standardization )
ASMO ) Arab Organization For Standardization and Metrology )
CEN ) Eropean Committee For Standardization )

د ) – استاندارد بين المللي – امروزهروند رشد صنعت و تجارت، همچنين تحولات علمي و اجتماعي در جهان به گونه اي است كه كشورها را بيش از پيش به هم وابسته نموده است و در راستاي اين رشد به منظور هماهنگي و برقراري ارتباط مسلماً مشكلات فني بي شماري نيز مطرح مي گردد. در اين خصوص استانداردهاي بين المللي جهت سهولت ارتباط و رفع مشكلات فني نقش بسيار با اهميتي را ايفا مي كنند. براي مثال بسياري از كشورهاي صنعتي، مواد اوليه مورد نياز خود را از ساير كشورها تهيه مي كنند و يا حتي ممكن است در مونتاژ يك فرآورده از قطعات توليد شده در كشورهاي ديگر استفاده شود. همچنين تبادلات تجاري در جهان از اصول و قوانين بين المللي پيروي مي كند.در واقع مي توان گفت با تدوين يك استاندارد بين المللي يك فعاليت بين المللي شكل مي گيردو به همين دليل تمامي كشورها بايد در تدوين اينگونه استانداردها شركت فعال داشته و توجه لازم را نسبت به آن مبذول دارند. به طور كلي اهداف استاندارد كردن در سطح بين المللي را مي توان به صورت زير تقسيم بندي كرد :
1 – حفظ و نگهداري پيشرفت هاي فني در يك سطح معين در تمام دنيا و طرح و ارايه تكنولوژيهاي پيشرفته در استاندارد هاي بين المللي و انتقال آنها به استانداردهاي ملي با توجه به نياز و موقعيت زماني كشورها از نظر توسعه فني و صنعتي
2 – حفظ و اشاعه تجربيات بين المللي در استانداردهاي ملي به منظور رشد و توسعه آنها و تلاش در جهت هم سطح نمودن استانداردهاي ملي با استانداردهاي بين المللي جهت ارتقاي كيفيت فراورده ها و خدمات
3 – حفظ تلاشها و منابع ملي بواسطه پذيرش مستقيم استانداردهاي بين المللي در مورد مسائل پايه تكنيك ها از قبيل سيستم متريك، حدود و رو اداري، كدها و علائم نقشه كشي، سيستم اندازه بندي براي كفش و پوشاك، علايم ايمني و غيره.
4 – ارايه مشكلات اقتصادي و فني كشورهاي مختلف در اجتماعات متفاوت بين المللي به منظور اينكه استانداردهاي بين المللي قادر به انعكاس احتياجات و نيازمندي هاي اين كشور بوده و به امر تجارت بين المللي و توسعه فني آنها كمك نمايد.
5 – ترغيب موسسات استاندارد ملي براي تهيه استانداردهاي بين المللي براي موضوعات، رشته ها و يا فراورده هايي كه بيشتر در كشورهاي مربوطه مطرح است يا توليد مي شود.
6 – انتشار اطلاعات درباره تجربيات و پيشرفتها ي بين المللي در زمينه هاي استاندارد كردن، كنترل كيفيت و صدور گواهي، گواهي سيستم كيفيت براي صنايع، بخش هاي اقتصادي، بخش خدمات، موسسات فني، آزمايش گاههاي آزمون كننده و بخشهاي عمومي.

مهمترين سازماني كه وظيفه تدوين استانداردهاي بين المللي را بر عهده دارد سازمان بين المللي استاندارد (ISO) است. سازمانهاي ديگري نيز وجود دارند كه در برخي از زمينه هاي خاص مبادرت به تدوين استاندارد مي نمايند از جمله مي توان به موسسه بين المللي الكترونيك و هم چنين كميسيون مقررات مواد غذايي كه هر كدام به ترتيب تدوين استانداردهاي الكترونيك و تدوين استاندارد هاي مواد غذايي را بر عهده دارند اشاره كرد. در پايان اين بخش شرح مختصري درباره تاريخچه، چگونگي فعاليت ها اعضاي سازمان بين المللي استاندارد و نيز دامنه فعاليت برخي ديگر از سازمان هاي بين المللي آورده شده است.

آشنايي با خانواده استانداردهاي ISO9000:2000
اولين سري استاندارد تضمين كيفيت در سال 1979 ميلادي با عنوان BS5750  در سه بخش و توسط موسسه استاندارد انگلستان (IBS)  انتشار يافت. در سال 1987 ميلادي، سازمان جهاني استاندارد ISO بر پايه BS5750  ، مجموعه اي از استانداردهاي بين المللي را منتشر ساخت كه به خانواده ISO9000  مشهور شد.
اين استانداردها در سال 1994 مورد بازنگري قرار گرفتند و سري 2000 استانداردهاي مذكور در واقع نتيجه دومين ويرايش اين استانداردها بشمار مي رود.
در طول فرآيند بازنگري، كميته هاي سازمان ISO پارامترها و عوامل زير را مورد توجه قرار داده است :
* هماهنگي با قوانين و مقررات تجارت جهاني
* مسائل و مشكلات مربوط به الزامات سري ISO9000:1994
* مشكلات تجربه شده يا اعلام شده توسط سازمانهاي كوچك
* ادعاهاي مرتبط با تمايل يا جهتگيري استاندارد بسوي سازمانهاي بزرگ
* نيازهاي در حال توسعه مصرف كنندگان و مشتريان
* لزوم پرداختن به منافع طرفهاي ذينفع ( نگرش برد – برد )
* لزوم حذف الزامات غير ضروري
* ضرورت اندازه گيري ميزان اثر بخشي سيستم مديريت كيفيت
* سازگاري با ساير استانداردها
* نياز به استانداردهايي كه عملكرد حرفه اي را ارتقا دهد
* لحاظ داشتن رويكرد فرآيندي در ساختار و مديريت سازمانها
* ملحوظ نمودن استانداردهاي مختلف در الزامات بخشهاي متفاوت
* خانواده استانداردهاي ISO9000  به اين دليل تدوين شده اند كه كليه سازمانهاي بدون توجه به اندازه و نوع آنها بتوانند سيستم هاي مديريت *كيفيت را بصورت موثر پياده كنند و به شكلي مداوم اجرا نمايند.

استانداردهاي خانواده ISO9000:2000
ISO9000:2000 – سيستم هاي مديريت كيفيت ( اصول و واژه )
اين مجموعه، اصول سيستم هاي مديريت كيفيت را بيان مي دارد و در رابطه با واژه ها و مفاهيم بكار رفته، تعاريف جامعي ارائه مي دهد.
ISO9000:2000 – سيستم هاي مديريت كيفيت ( الزامات )
الزامات سيستم هاي مديريت كيفيت را در مواردي كه نياز به نمايش توانايي سازمان ها براي انطباق با خواسته هاي مشتريان يا الزامات قانوني مطرح است بيان مي دارد.
ISO9000:2000 – سيستم هاي مديريت كيفيت ( راهنمايي هايي براي بهبود عملكرد )
راهنمايي هايي را براي ارتقاي سيستم هاي مديريت كيفيت ارائه مي دهد. اين راهنما، اطلاعاتي را شامل مي شود كه مرتبط با ساير طرفهاي ذيربط نقش مهمي ايفاء مي نمايد.

استاندارد ISO9000:2000
اين استاندارد جايگزين استاندارد ISO8402)1994)  است و شامل تعاريف و اصطلاحاتي است در رابطه با تضمين كيفيت با ساير مقوله هاي اساسي در استانداردهاي سري ISO9000:2000  مورد مراجعه قرار گرفته است. از اين لحاظ ISO9000:2000  كاربردهاي وسيع تري در مقايسه با ISO 8402  دارد.
استاندارد مذكور بر اين تلاش است كه براي كاربران استانداردهاي سري ISO9000  ، يك زير بناي مشخص از طريق ارائه توضيحاتي در خصوص مفاهيم و اصطلاحات بكار رفته ايجاد نمايد. اين استاندارد از دو قسمت مختلف بشرح زير تشكيل يافته است.
* اصل
* واژه ها ( اصطلاخات و تعاريف )

اصل
بخش اصول استاندارد به چرايي و چگونگي مديريت كيفيت مي پردازد. اين بخش راهنمايي هايي در خصوص بعضي از الزامات ISO9001  ارائه مي دهد. موضوع هايي كه مورد توجه قرار گرفته اند عبارتند از :
              * اصول و مباني سيستم هاي مديريت كيفيت
              * رويكرد فرآيندي
              * خط مشي كيفيت و اهداف كيفيت
              * نقش مديريت ارشد
              * مستند سازي
              * نقش فنون آماري
واژه ها ( اصطلاحات و تعاريف )
اين بخش ، اصطلاحات و مفاهيمي را تشريح مي نمايد كه در جاي ديگري تعريف نشده اند و همچنين عباراتي كه معاني خاصي در چارچوب سيستم مديريت كيفيت دارند. تعاريف به شكلي ارئه شده اند كه در صورت مواجه شدن با لغت خاصي در شرح مذكور، امكان جايگزيني معني تشريحي همان لغت خاص وجود داشته باشد.
ارتباط بين ISO 9004  و  ISO 9001
ISO9001  يكي از استانداردهاي مورد نظر در قالب استانداردهايي است كه بصورت زوج سازكار مورد نظر بوده اند، زوج ديگر با شماره ISO9004  تدوين و ارائه شده است.
اين دو به گونه اي طراحي شده اند كه با هم مورد استفاده قرار گيرند اما در عين حال استفاده از آنها بصورت مستقل نيز امكان پذير است.
ISO9001 الزامات مربوط به سيستم مديريت كيفيت را كه ممكن است بمنظور اخذ گواهينامه با كاربردهاي قراردادي به كار آيد تعريف مي كند. محور الزامات ISO9001 بر اثر بخشي سيستم مديريت كيفيت بمنظور انطباق با خواسته هاي مشتري استوار است.
ISO9004 ، راهنمايي هايي را در راستاي پياده سازي ISO9001  ارائه مي نمايد و در عين حال از آن فراتر نيز مي رود. اين استاندارد اطلاعاتي را در اختيار مديراني قرار مي دهد كه علاقمند به اجراي سيستم ISO9001 بمنظور بهبود مستمر در عملكرد اثر بخشي و بازدهي سازمان خود هستند.
اين استاندارد ( ISO9004 ) با هدف اخذ گواهي يا استفاده در زمينه قراردادي تدوين نشده است.

سازگاري با ساير استانداردها
يكي از اهداف استانداردهاي سري ISO9000 ، سازگاري با ساير استانداردهاي شناخته شده بين المللي است. بطور مشخص با ISO14001 ويرايش سال 1996 ميلادي همخواني و سازگاري يافته است بطوري كه اين دو بتوانند در قالب يك سيستم مديريتي واحد ادغام شوند.
ISO19011 ، بعنوان يك راهنماست معهذا اطلاعات مشروحي را در رابطه با برنامه ريزي و اجراي موثر مميزي ارائه مي نمايد. اين موضوع از اهميت خاصي براي سازمان هاي گواهي دهنده برخوردار است و در عين حال اطلاعات مفيدي را در اختيار سازمانهايي كه عرضه كنندگان خود را مميزي مي كنند قرار مي دهد.
رويكرد فرآيندي
براي اينكه سازماني بطور موثر عمل نمايد، مديريت ملزم است فعاليتهاي متعدد و مرتبط با هم را شناسايي و آنها را هماهنگ نمايد. هر فعاليتي كه داده ها را دريافت مي كند و آنها را به ستانده ها تبديل مي كند فرآيند نام دارد. در اغلب موارد خروجيها يا ستانده ها از يك فرآيند بعنوان وروديهاي فرآيند بعدي عمل مي نمايد.
از اين رو، فعاليت سازمانها از مجموعه اي از فرآيندهاي مرتبط با هم تشكيل يافته است كه بايد مورد شناسايي سيستماتيك اين قبيل فعاليتها و تعامل بين آنها و در نهايت اعمال مديريت بر فعاليتهاي مذكور، قرار بگيرد.
يكي از مزاياي رويكرد فرآيندي، اعمال كنترل هاي مداوم بر فعاليتها، روابط بين آنها و تعامل فرآيندهاست.
رويكرد فرآيندي بر اهميت موارد زير تاكيد دارد :
الف ) درك الزامات و بر آورده ساختن آنها
ب ) نياز به مورد توجه قرار دادن فرآيندها در قالب ارزش افزوده
ج )‌ كسب نتايج مربوط به عملكرد و اثر بخشي فرآيند.
د ) بهبود مستمر فرآيندها در پوتو اندازه گيري هاي هدفمند.
پايش رضايت مشتري، مستلزم آن است كه اطلاعات مرتبط با استنباط وي از انطباق خواسته هاي اعلام شده وي با عملكرد نهايي سازمان مورد ارزيابي قرار گيرد.
ارتباط رويكرد فرآيندي با دامنه شمول استاندارد دو مقوله زير را در كنار هم قرار مي دهد :
* مشتري مداري
مبني بر اينكه مشتريان، نقش مهمي را در تعريف الزامات به عنوان ورودي ها ايفاء مي كنند.
* بهبود مستمر
بهبود و ارتقاي مداوم سبستم كيفيت بمنظور افزايش رضايت مشتريان و انطباق محصول با استانداردهاي فني مورد قبول، توسعه اقدامات پيشگيرانه و كاهش نرخ ضايعات و شكايات و تامين به هنگام نيازهاي فعلي و آتي مشتريان.
مشتري مداري
هر سازماني وابسته به مشتريان خود مي باشد. بنابراين نيازهاي حال و آينده مشتري و همچنين الزامات مشتري و مقررات قانوني بايستي در نظر گرفته شود. استاندارد معيارهاي لازم براي ترغيب سازمان به سمت مورد توجه قرار دادن نيازهاي مشتريان را در خود جاي داده است :
- مديريت ارشد سازمان بايد اهميت انطباق با خواسته هاي مشتري را ابلاغ نمايد. خواسته هاي مشتري ( و نه تنها الزامات قراردادي ) بايد تعيين و بر آورده شوند تا رضايت مشتري حاصل شود.
- الزاماتي كه توسط مشتري مشخص نشده است اما براي استفاده مورد نظر از محصول، اجتناب ناپذير است بايد مشخص شود.
- ترتيبات تبادل نظر ( ارتباطات ) با مشتريان بايد مشخص گردد و به مرحله اجرا درآيد.
- سازمان بايد اطلاعات مرتبط با بر آورده شدن خواسته هاي مشتريان را مورد پايش قرار دهد.
بهبود مستمر
بهبود مداوم و پايدار و همه جانبه بايد اهداف دائمي يك سازمان باشد. نياز به بهبود مستمر سيستم كيفيت در جاي جاي استاندارد مشهود است :
- الزام به بهبود مستمر سيستم مديريت كيفيت (4  – 1 )
- ضرورت درج تعهد به بهبود مستمر و مداوم سيستم در خط مشي كيفيت ( 5 – 3 )
- علاوه بر صلاحيت داشتن و دريافت آموزشهاي لازم، پرسنل بايد از اهميت سيستم مديريت كيفيت آگاهي داشته باشند ( 6 – 2 – 1و 6 – 2 – 2 )
- فعاليتهاي پايش و اندازه گيري، علاوه بر ايجاد اطمينان از انطباق بايد بطور مداوم بهبود يابند. ( 8 – 1 )
- ضرورت تسهيل بهبود مستمر اثر بخشي سيستم  مديريت كيفيت ( 8 – 5 – 1 )

اصول مديريت كيفيت در ISO9000:2000 
استانداردهاي سري ISO9000:2000 بر اصول هشتگانه مديريت استوار شده اند. اين اصول، فلسفه ميانه پايه هاي الزامات و بهبود عملكرد را مشخص مي سازد. با لحاظ داشتن روح و مفهوم الزامات، سازمان، اصول هشتگانه مديريت را در داخل مجموعه هاي خود جاري مي سازند.
مشتري مداري
ضرورت درك نيازهاي جاري و آينده مشتري،‌انطباق با اين خواسته ها و گسترش عملكرد به منظور فرا رفتن از اين خواسته ها، يك مقوله و موضع محوري در سرتاسر استاندارد است. اين موضوع از آنجا سرچشمه مي گيرد كه حياط سازمان وابسته به مشتريان خود است فراموش نكنيم مشتري بهترين مشاور شماست، صداي مشتري را خود بشنويد و سازمان خود و سيستم مديريت كيفيت و عملكرد خود را دائماً بهبود دهيد. رضايت مشتري ضامن امنيت شغلي كاركنان است.
راهبردي
رهبري به معني هدايت سازمان به سوي تحقق اهداف است. هدف رهبري، حصول اطمينان از اين موضوع است كه كليه اهداف كيفيت، اهداف خرد و مقاصد سازمان در حال تحقق مي باشد. رهبران وحدت هدف و جهتگيري سازمان را ترسيم مي كنند. آنها نياز دارند به اين كه مشاركت كليه كاركنان در فرايند تحقق اهداف فوق ذكر و مطمئن باشند و به اين منظور بايد فضاي مناسب را ايجاد نمايند.
مشاركت كاركنان
انديشه هاي نوع و خلاق را بجوييد آنها را بزرگنمايي كنيد و با نور افكني قوي  آنها را در سراسر سازمان گسترش دهيد.
موفقيت سازمان ( در تحقق اهداف ) بيش از هر چيز به كار كنان وابسته است. كاركنان سازمان بايد به طور كامل در فرايند تحقق اهداف مشاركت داشته باشند به طوري كه توانايي هاي آنها در اين راستا مورد استفاده قرار گيرد. خرد جمعي، كار گروهي ( هم افزائي ) همواره مي تواند سازمان را در مسير رشد و تكامل ياري رساند.
مديريت به ياري همه و اينكه تمامي كاركنان خود را يك مدير ( كوچك ) سازمان بدانند و در غم و شادي سازماني مشاركت نمايند.

رادیم 

موضوع: آشنایی با عناصر گروه اول شنبه سوم آذر 1386 19:3

معرفی رادیم

رادیوم ، یکی از عناصر شمیایی جدول تناوبی است که نماد آن Ra و عدد اتمی آن 88 می‌باشد. ظاهرش تقریبا کاملا سفید است که در مجاورت با هوا سیاه می‌شود. رادیوم از گروه فلزات قلیایی خاکی بوده و همراه با اورانیوم یافت می‌شود. این عنصر به‌شدت رادیواکتیو بوده و ایزوتوپ پایدار آن 226Ra با نیم عمر 1602 سال است که به گاز کشنده رادون تبدیل می‌شود.

تاریخچه

رادیوم در سال 1898 ، در Bitchblende در شمال Bohemia توسط "Marie Curie" و شوهرش Pierre ، کشف شد. آنها در طی مطالعاتشان بر روی اورانیت با حذف کردن اورانیوم به ماده ای برخوردند که هنوز خاصیت رادیو اکتیوی داشت. آنها با این عمل یک مخلوط رادیو اکتیو جدا کردند که بیشتر آن را باریم که شعله ای قرمز رنگ و درخشان داشت و هرگز قبلا ثبت نشده بود، تشکیل می‌داد. رادیوم خالص در سال 1902 بوسیله عمل الکترولیز محلول کلرید رادیوم با الکترود جیوه و تقطیر گاز هیدروژن توسط "Curie" و "Andre Debierne" بدست آمد.

محصولات تجزیه‌ای رادیوم که به‌صورت رادیوم A، B،C و .. شناخته شده می‌باشند، در واقع ایزوتوپ عناصر دیگر هستند:

Radium emanation - radon-222

Radium A - polonium-228

Radium B - lead-214

Radium C - bismuth-214

Radium C1 - polonium-214

Radium C2 - thallium-210

Radium D - lead-210

Radium E - bismuth-210

Radium F - polonium 210

در چهارم فوریه 1936، رادیوم E به‌عنوان اولین عنصر رادیو اکتیو مصنوعی بدست آمد. در طی دهه 1930 کارگرانی که با شب‌نماها کار می‌کردند و در معرض رادیوم قرار می‌گرفتند، دچار مشکلات جدی مانند زخم کم‌خونی و سرطان استخوان می‌شدند. به همین دلیل استفاده از رادیوم به‌سرعت متوقف شد. کار با رادیوم با عنوان دلیلی برای مرگ زودرس Marie Curie در نظر گرفته شد.

پیدایش

از آنجا که رادیوم یکی از محصولات تجزیه‌ای اورانیوم می‌باشد، در معادن اورانیوم یافت می‌شود. رادیوم ، بیشتر از معدن اورانیت در Joachimsthal Bohemia بدست می‌آید. تقریبا در هر 7 تن اورانیت ، یک گرم رادیوم وجود دارد. خاکهای Carnotite در Colorado ، حاوی مقداری رادیوم هستند، اما معادن عنی تر در جمهوری دموکراتیک کونگو و Greate Lake کانادا قرار دارد. این عنصر را می‌توان از ضایعات اورانیوم نیز بدست آورد. معادن بزرگ اورانیوم در Ontario ، new mexico ، Utah ، Autralia قرار دارند.

خصوصیات قابل توجه

رادیوم که سنگین‌ترین فلزات قلیایی خاکی می‌باشد، بسیار رادیو اکتیو بوده و از نظر شیمیایی به فلز باریم شباهت دارد. این فلز به‌صورت ترکیبی و در مقادیر بسیار کم در معادل اورانیوم یافت می‌شود. آماده سازی رادیوم برای نگهداری آن در دماهای بالاتر از دمای محیط با توجه به تششعات آلفا ، بتا و گامای رادیوم بسیار قابل توجه می‌باشد. همچنین رادیوم اگر در مجاورت برلیوم قرار بگیرد، نوترون تولید می‌کند.

فلز رادیوم به‌صورت خالص به رنگ سفید براق می‌باشد که در مجاورت هوا به رنگ سیاه تغییر می‌یابد. (احتمالا این عمل به‌دلیل وجود ساختارهای نیتریدی آن رخ می‌دهد) رادیوم فلزی درخشان بوده و رنگ آبی کمرنگ از خود ساتع می‌کند. همچنین در آب تجزیه شده و هیدرواکسید رادیوم را می‌سازد که مقداری از باریم فرارتر است.

کاربردها

موارد استفاده عملی از رادیوم به خواص رادیواکتیوی آن برمیگردد. البته برخی از ایزوتوپهای رادیواکتیوی که اخیرا کشف شده‌اند، مانند کبالت 8 و سزیم 137 جایگزین رادیوم شده‌اند، چرا که بیشتر آنها قدرتمندتر بوده و کار کردن با آنها ساده‌تر و ایمن‌تر است.

*  یک گرم رادیوم ، روزانه به مقدار 0.0001 میلی‌گرم گاز رادون از خود ساطع می‌کند که در درمان سرطان‌ها موثر است.

* رادیوم قبلا به‌صورت شب‌نما در ساعتها و ابزارهای شماره گیر استفاده می‌شد. البته امروزه این کاربرد به‌دلیل زیاد شدن تاثیرات منفی که به   --خاصیت رادیواکتیوی آنها برمی‌گردد، منسوخ شده است.

*  رادیوم به‌عنوان یک منبع نوترونی با انرژی زیاد در مطالعات فیزیکی کاربرد دارد.

* رادیوم ( معمولا به‌صورت کلرید رادیوم) برای تولید گاز رادون که در درمان سرطان‌ها موثر است، در پزشکی کاربرد دارد.

* کوری که واحد SI برای اندازه گیری خاصیت رادیو اکتیوی می‌باشد، بر اساس رادیوم 226 قرار داده شده است.

* رادیوم که از بزرگترین عناصر می‌باشد، همچنین در منابع نوترونی به‌صورت ترکیبی با Francium بکار برده می‌شود.

ترکیبات

ترکیبات آن به رنگ قرمز عمیق ( قرمز پر رنگ crimson carmine با سایه ای از بنفش ) بوده و طیف مشخصی را ایجاد می‌کنند. ترکیبات رادیوم به‌علت نیم عمر کوتاه و رادیواکتیویته شدید ، بسیار کمیاب بوده ، به حالت جدا در سنگ معدن اورانیوم وجود دارد.

فلوریدها

رادیوم «II» فلوراید                         (RaF2)

کلریدها

رادیوم «II» کلرید                          (RaCl2)

برومیدها

رادیوم «II» برومید                        (RaBr2)

یدیدها

رادیوم «II» یدید                              (RaI2)

هیدریدها              ( اطلاعاتی در دست نیست. )

اکسیدها

رادیوم «II» اکسید                           (RaO)

سولفیدها            ( اطلاعاتی در دست نیست. )

سلیندها             ( اطلاعاتی در دست نیست. )

تلوریدها           ( اطلاعاتی در دست نیست. )

نیتریدها           ( اطلاعاتی در دست نیست. )

ایزوتوپها

رادیوم ، 25 ایزوتوپ گوناگون دارد که چهار تا از آنها در طبیعت یافت می‌شوند که رادیوم 226 بیشترین و پایدارترین آنهاست. Ra223 ، Ra224 ، Ra226 و Ra228 همه از تجزیه عنصر U یا Th بوجود می‌آیند. Ra226 محصول تجزیه عنصر U238 بوده که طولانی‌ترین عمر ایزوتوپی رادیوم با نیم عمر 1602 سال را داراست. بعد از آن طولانی‌ترین عمر ایزوتوپی متعلق به Ra228 است که با نیمه عمر 6.7 سال می‌باشد که حاصل تجزیه عنصر Th232 است.

خاصیت رادیواکتیوی

رادیوم حدودا 1 میلیون برابر اورانیوم خاصیت رادیو اکتیوی دارد. تجزیه رادیوم در شش مرحله انجام می‌گیرد. محصولات اصلی و متوالی رادیوم که مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته‌اند، Emanation یا Exradio نام دارند: Radium A ، B ، C و … . (emanation یک گاز سنگین است و محصولات دیگر آن جامد می‌باشند.)

این عناصر که وزن اتمی آنها مقداری کمتر از وزن عناصر دیگر می‌باشد، عناصری ناپایدار هستند. رادیوم در هر 25 سال 1% از فعالیت خود را از دست می‌دهد، چراکه به عناصری با وزن اتمی کمتر تبدیل می‌شود. سرب ، آخرین محصول تجزیه رادیوم می‌باشد. کوری واحد اندازگیری خاصیت رادیو اکتیوی می‌باشد که میزان تجزیه آن برابر با تجزیه یک گرم رادیوم 226 است.

اثرات رادیم بر روی سلامتی

رادیم به طور طبیعی به مقداربسیار کم در محیط زیست وجود دارد. به همین علت ما همیشه در معرض رادیم و تابشهایی که به محیط ساطع می کند هستیم. میزان رادیم موجود در محیط زیست در نتیجه فعالیتهای بشری افزایش یافته است. انسان با سوزاندن ذغال و سوختهای دیگر، رادیم را در محیط زیست انتشار داده و میزان آن را افزایش داده است. اگر آب آشامیدنی از چاههای عمیقی استخراج شود که در نزدیکی محل دفع زباله های رادیواکتیو قرار دارند، میزان رادیم آن بالا خواهد بود.

در حال حاضر در مورد مقدار رادیم موجود در هوا و خاک اطلاعاتی موجود نیست.

تاکنون شاهدی از این که تماس با رادیم طبیعی برای سلامتی انسان مضر است، یافت نشده است. بالا بودن میزان رادیم عوارضی مانند شکستگی دندانها، کم خونی و آب مروارید می شود. اگر تماس با رادیم طولانی مدت باشد، باعث سرطان و در نهایت منجر به مرگ می شود. ممکن است ایجاد و توسعه این عوارض سالها طول بکشد. این عوارض به علت تابش اشعه گاما از رادیم به وجود می آیند که می تواند در هوا مسافتی طولانی را بپیماید. بنابراین تنها تماس با رادیم نیست که باعث ایجاد بیماری می شود.

عمومی

نام, علامت اختصاری, شماره                               Radium, Ra, 88

گروه شیمیایی                                                           قلیائی خاکیها

گروه, تناوب, بلوک                                                  ² IIA), 7 , s

رنگ                                                                سفید نقره‌ای براق

خواص اتمی

وزن اتمی                                                    (226.0254) amu

شعاع اتمی                                                                 215 pm

شعاع کووالانسی                                                          no data

شعاع وندروالس                                                          no data

ساختار الکترونی                                                        [Rn]7s2

-e بازای هر سطح انرژی                          2, 8, 18, 32, 18, 8, 2

درجه اکسیداسیون (اکسید)                                         2 ( باز قوی)

ساختار کریستالی                                             بدنه مکعب مرکزی

خواص فیزیکی

حالت ماده                                                     جامد غیر مغناطیسی

نقطه ذوب                                                     973 K)1292 °F)

نقطه جوش                                                 2010 K)3159 °F)

گرمای تبخیر                                                              no data

گرمای هم جوشی                                                   37 kJ/mol

فشار بخار                                                   327 Pa at 973 K

متفرقه

الکترونگاتیویته                                           0.9 (درجه پاولینگ)

ظرفیت گرمایی ویژه                                              94 J/kg*K

رسانائی الکتریکی                                                       no data

رسانائی گرمایی                                                18.6 W/m*K

1^st پتانسیل یونیزاسیون                                      509.3 kJ/mol

 2^ndپتانسیل یونیزاسیون                                      979.0 kJ/mol

                      3^rdپتانسیل یونیزاسیون                                                no data

باریم 

موضوع: آشنایی با عناصر گروه اول شنبه سوم آذر 1386 18:55

عدد اتمی:                                                            56

جرم اتمی:                                                  137.327

نقطه ذوب:                                                   C° 729

نقطه جوش :                                                C° 1805

شعاع اتمی :                                                   Å 2.78

ظرفیت:                                                                2

رنگ:                                                       سفید نقره ای

حالت استاندارد:                                       جامد مغناطیس

نام گروه:                                                               2

انرژی یونیزاسیون :                               Kj/mol 502.9

شکل الکترونی:                                                    6s²

شعاع یونی :                                                   Å 1.35

الکترونگاتیوی:                                                   0.89

      حالت اکسیداسیون:                                                    2     

دانسیته:                                                             3.59

گرمای فروپاشی :                                      Kj/mol 7.8

گرمای تبخیر : Kj/mol 142                                        

  مقاومت الکتریکی :                      Ohm m 0.000000332

گرمای ویژه:                                           J/g Ko 0.204

دوره تناوبی:                                                             6

شماره سطح انرژی :                                                  6

اولین انرژی :                                                           2

دومین انرژی :                                                         8

سومین انرژی :                                                         18

چهارمین انرژی :                                                      18

اشکال دیگر :

هیدرید باریم                                                      BaH2

     اکسید باریم                                                             BaO

کلرید باریم                                                       BaCl2

استرانسیم 

موضوع: آشنایی با عناصر گروه اول شنبه سوم آذر 1386 18:49

معرفی استرانسیم

استرانتیوم یکی از عناصر شیمیایی جدول تناوبی است که نماد آن Sr و عدد اتمی آن 38 میباشد. استرانتیوم یک فلز قلیایی بوده که به رنگ سفید مایل به نقره ای یا زرد براق است و به شدت واکنش پذیر میباشد. این فلز هنگامه مواجه با هوا به رنگ زرد در می آید و در Celestite و Strontianite بوجود میاید. Sr-90 به صورت ذرات رادیو اکتیو بوده و نیمه عمری معادل 28 سال دارد.

خصوصیات قابل توجه

از آنجا که این عنصر بسیار با هوا واکنش میدهد در حالت طبیعی به صورت ترکیبی با عناصر دیگر در کانی های Strontianite, Celestite و دیگر کانی های وجود دارد. به صورت جدا شده یک فلز زرد رنگ است که تا حدی نیز چکش خور میباشد. و عمداتا در ساخت شعله های قرمز آتش بازی ها از آن استفاده میشود.

استرانتیوم یک فلز نقره ای براق است که از کلسیم نرمتر بوده و در آب واکنش پذیر تر میباشد. از استرانتیوم در حالت تجزیه هیدرواکسید استرانتیوم و گاز هیدروژن حاصل میشود. برای ایجاد هر دو اکسید استرانتیوم و نیترید استرانتیوم در هوا می سوزد ، اما از آنجا که این عنصر با گاز هیدروژن زیر دمای 380 درجه واکنش نشان نمیدهد این عنصر در دمای اطاق فورا اکسید میشود. بنابراین باید زیر Kerosene نگهداری شود تا از اکسیداسیون آن جلوگیری به عمل آید. فلز استرانتوم خالص به سرعت به رنگ زرد در آمده و اکسید میشود. فلز پودر شده این عنصر فورا در هوا آتش میگیرد. نمکهای فرار استرانتیوم شعله های زیبایی را به رنگ قرمز سیر بوجود می آورند. و این نمکها در Pyrotechnic ها برای تولید روشنایی استفاده میشوند. استارنیوم طبیعی مخلوطی از چهار ایزوتوپ پایدار میباشد.

کاربردها

در حال حاضر استفاده اولیه استرانتیوم در ساخت شیشه تلوزیونهای رنگی و لامپهای کاتدی آنها میباشد. دیگر کاربردهای این عنصر عبارتند از:

 *در تولید مگنت های هیدرواکسید آهن و پالایش روی کاربرد دارد.

Strontium Titanate * نمای انکساری بسیار بالایی دارد و پراکندگی نوری آن از الماس نیز بیشتر است که باعث افزایش کاربرد ان در     --استفاده های نوری بصری میشود.

Strontium Titanate * به عنوان سنگ جواهر نیز مورد استفاده قرار گرفته است اما بسیار نرم بوده و به راحتی خراشیده میشود و از این    -رو در جواهرات کاربرد زیادی ندارد. این سنگها به صورت طبیعی بوجود نمی آیند.

 *استرانتیوم برای تولید رنگ در آتش بازیها نیز بکار میرود.

تاریخچه

در سال 1790 Adaor Crawfprd کانی Strontianite را که از روی شهر اسکاتلندی Strontian نامگذاری شده بود را یافت که با کانی های دیگر باریوم تفاوت داشت. اما بعد Klaproth و Hope استرانتیوم را در سال 1798 کشف کردند. فلز خالص استرانتیوم برای اولین بار توسط Sir Humphrey Davy در سال 1808 با عمل الکترولیز جدا شده و بدست آمد.

پیدایش

استرانتیوم معمولا در طبیعت بوجود می آید و %0.034 تمام سنگها و صخره های آتشفشانی را به خود اختصاص میدهد. این عنصر عمدتا به صورت سولفات کانی Celestite (SrSO4) و Carbonate Strontiantie (SrCO3) یافت میشود. Celestite بیشتر به صورت رسوبات ته نشین شده به مقدار زیاد وجود دارد که سهولت در توسعه استخراج معدن را ساده تر و جذاب تر میکند. با این حال Strontianite کانی مفیدتری میباشد چرا که استرانتیوم بیشتر به صورت کربنات استفاده میشود. اما ذخایر بسیار کمی کشف شده اند که برای توسعه و استخراج معدن مناسب میباشند. این فلز میتواند از طریق عمل الکترولیز کلرید ذوب شده و کلرید پتاسیم بدست آید. همچنین از طریق تقلیل اکسید استرانتیوم با آلومینیوم در خلا و دمای تقطیر استرانتیوم نیز ساخته میشود. سه گونه هندسی از این عنصر وجود دارد که نقطه تغییر حالت آنها از 235 تا 540 درجه میباشد. قیمت فلز خالص(98%) استرانتیوم در سال 1990 $5/oz بود. بزرگترین دخایر استخراج شده این عنصر در انگلستان وجود دارد.

ایزوتوپها

استرانتیوم که یک فلز قلیایی میباشد چهار ایزوتوپ طبیعی و پایدار دارد:

 (Sr-84(%0.56) , Sr-86(%9.86), Sr-81(%7.0 و(Sr-88(%82.58. تنها ایزوتوپ Sr-87 رادیوژنیک میباشد که از تجزیه فلز قلیایی و رادیواکتیو روبیدیوم که نیمه عمر 48800000 سال دارد بوجود آمده است. بنابراین تنها دو منبع برای تولید Sr-87 وجود دارد که یا از ترکیب هسته ای عنصری با Sr-84 , Sr-86 و Sr-88 شکل میگرد و یا از تجزیه رادیو اکتیو روبیدیوم 87. از آنجا که استرانتیوم شعاع اتمی مشابه با کلسیم دارد به راحتی در کانی ها جایگزین آن میشود. میزان Sr-87/Sr-86 در کانیها و سنگها از 0.7 تا 4.0 گسترده شده است.

16 ایزوتوپ ناپایدار نیز برای این عنصر وجود دارند که مهمترین آنها Sr-90 با نیمه عمر 29 سال میباشد که از محصولات هسته ای است که مشکلاتی را برای سلامتی انسان به همراه دراد چراکه به راحتی میتواند جانشین کلسیوم در استخوان شود و از دفع از بدن جلوگیری کند. این ایزوتوپ از قوی ترین و پویا ترین ساتع کنندگان اشعه بتا است که تا کنون شـناخــــتــه شـــده است و در ســیـــســــتمــــهایSNAP          

((Systems for Nuclear Auxiliary Power استفاده میشود. به نظر میرسد که از این سیستمها در ایستگاه های هوایی دور دست سفینه ها و شناورهای راه یاب و کلا مکانهایی که به یک منبع نیروی اتمی با وزن کم و قدرت الکتریکی و هسته ای نیاز باشد بکار رود.

اثرات استرانسیم بر روی سلامتی

در نتیجه واکنشهای شیمیایی، ترکیباتی از استرانسیم که در آب نا محلول هستند، محلول می شوند. ترکیبات محلول در آب، نسبت به ترکیبات نامحلول برای سلامتی انسان مضرتر هستند. بنابراین ترکیبات محلول استرانسیم، آب آشامیدنی را آلوده می کنند. خوشبختانه غلظت استرانسیم در آب آشامیدنی بسیار کم است. تنفس هوا یا گرد و غبار، خوردن غذا، آب آشامیدنی یا تماس با خاک آلوده به استرانسیم، باعث می شود که مقدار کمی استرانسیم وارد بدن انسان شود. احتمال ورود استرانسیم به بدن از راه خوردن و آشامیدن بیشتراست. استرانسیم موجود در غذا به استرانسیم موجود در بدن افزوده می شود. دانه ها ،سبزیهای برگدار و لبنیات، استرانسیم بالایی دارند. میزان استرانسیم موجود در بدن اکثر افراد متوسط است. از بین ترکیبات استرانسیم، تنها کرومات استرانسیم است که حتی مقادیر بسیار اندک آن هم برای سلامتی بدن مضر است. معمولا کروم سمی است که باعث بیماری می شود. کرومات استرانسیم باعث سرطان ریه می شود اما با استفاده از روشهای صحیح در کارخانجات خطرات و بیماریهای ناشی از استرانسیم کاهش می یابد. بنابراین استرانسیم خطری جدی برای سلامتی انسان محسوب نمی شود. جذب مقدارزیاد استرانسیم برای سلامتی انسان خطری ندارد. تنها در یک مورد، فردی نسبت به استرانسیم حسااسیت نشان داد اما مورد دیگری گزارش نشده است. در بچه ها جذب استرانسیم زیادی ، باعث اختلالات رشد می شود.

نمکهای استرانسیم باعث خارش پوست یا دیگر مشکلات پوستی نمی شوند. وقتی جذب استرانسیم بسیار زیاد باشد، رشد استخوانها دچار مشکل می شود. اما این مشکل تنها زمانی پیش می آید که جذب استرانسیم بیش از هزار ppm باشد. میزان استرانسیم موجود در غذا و آب آشامیدنی به حدی نیست که باعث این قبیل عوارض شود. خطر استرانسیم رادیو اکتیو برای سلامتی انسان بیشتر از استرانسیم پایدار است. اگر جذب استرانسیم رادیواکتیو خیلی زیاد باشد، باعث کم خونی و کمبود اکسیژن می شود. غلطت بسیار بالای استرانسیم به خاطر آسیب به ماده ژنتیکی سلولها باعث سرطان می شود.

عمومی

نام, علامت اختصاری, شماره                           Strontium, Sr, 38

گروه شیمیایی                                                            قلیائی خاکیها

گروه, تناوب, بلوک                                                 2 «IIA), 5, s

جرم حجمی, سختی                                           2630 kg/m3, 1.5

رنگ                                                              سفید نقره ای براق

خواص اتمی

وزن اتمی                                                            87.62 amu

شعاع اتمی                                                               219 pm

شعاع کووالانسی                                                        192 pm

شعاع وندروالس                                             no information

ساختار الکترونی                                                        [Kr]5s2

-e بازای هر سطح انرژی                                     2, 8, 18, 8, 2

درجه اکسیداسیون «اکسید                                           )2 بازقوی)

ساختار کریستالی                                     مکعبی face centered

خواص فیزیکی

حالت ماده جامد                                         paramagnetic

نقطه ذوب                                          1050 K)1431 °F)

نقطه جوش                                        1655 K)2520 °F)

گرمای تبخیر                                              144 kJ/mol

گرمای هم جوشی                                          8.3 kJ/mol

فشار بخار                                       246 Pa at 1042 K

متفرقه

الکترونگاتیویته                               0.95 )درجه پاولینگ)

ظرفیت گرمایی ویژه                                  300 J/kg*K

رسانائی الکتریکی                                7.62 ⁶10/m اهم

رسانائی گرمایی                                  35.3 W/«m*K

 1^stپتانسیل یونیزاسیون                           549.5 kJ/mol

 2^ndپتانسیل یونیزاسیون                         1064.2 kJ/mol

3^rd پتانسیل یونیزاسیون                            4138 kJ/mol

کلسیم 

موضوع: آشنایی با عناصر گروه اول شنبه سوم آذر 1386 18:44

معرفی کلسیم

کلسیم ، یکی از عناصر شیمیایی با نشانه Ca، دارای عدد اتمی 20 و در گروه دوم اصلی جدول تناوبی قرار گرفته است. کلسیم از نظر فراوانی ، در میان کلیه عناصر پوسته زمین دارای مقام پنجم و در میان فلزات دارای مقام سوم است ترکیبات کلسیم تشکیل دهنده 64/3 % از پوسته زمین می‌باشد. بلورهای سفید کلسیم ، در دمای C˚810 ذوب می‌شوند و فلز کلسیم در آب و اسید محلول بوده و هیدروکسید و نمک تولید می‌نماید.

منابع                                                                    

منابع کلسیم در پهنه زمین گسترده بوده و در هر یک از سرزمینها بوفور یافت می‌شود. این عنصر در حیات گیاهی و جانوری دارای نقش حیاتی بوده و در استخوانها و دندانها و پوسته تخم مرغ ، انواع مرجانها و بسیاری از خاکها وجود دارد. همچنین کلرید کلسیم در حدی به گستردگی 15/0% در آب دریا وجود دارد. ذکر این نکته ضروری بنظر می رسد که آهک (اکسید کلسیم) ماده شناخته شده‌ای است که از قدیم الایام در مورد یونان باستان از آن بعنوان ملات در ساختمانها استفاده می شده است. کلسیم در ترکیب پوسته زمین به مقدار 36300 گرم در تن وجود دارد این عنصر به حالت آزاد یافت نمی‌شود، بلکه به شکل ترکیب های مختلف در کانی‌ها و به صورت محلول در ساختمان جانوران و گیاهان شرکت می کند. کانی‌های حائز اهمیت کلسیم عبارتند از: دولومیت ، گیبس و آپاتیت.

تهیه واستخراج

در صنعت ، فلز کلسیم را می‌توان از الکترولیز کلسیم کلرید و مخلوط فلوئورید و پتاسیم کلرید تهیه نمود. در این روش ، از صفحه های زغالی به عنوان آند و از میله های آهن به عنوان کاتد استفاده می‌شود. در مقیاسی کوچکتر می توان آهک را با فلز آلومینیوم در خلا احیا نموده و متعاقب آن ، عمل را بوسیله منظور بازیافت فلز کلسیم ادامه داد. بعلاوه کلسیم کلرید که عبارت از یک ماده اولیه است را می توان یا بوسیله اثر اسیدکلریدریک پر ماده معدنی کربناته و یا بعنوان ضایعات در فرآیند solvay تهیه کرد.

تجربه و شناسایی

از نظر کیفی ، وجود کلسیم را می توان یا بوسیله تشکیل کربنات نامحلول آن ، و یا بوسیله مشتعل نمودن آن شعله یک مشعل که ایجاد رنگ قرمز درخشان می‌نماید، تشخیص داد. از نظر کمی ، کلسیم را بعد از جداکردن از سایر فلزهای قلیایی خاکی ، به روش های کرومات- سولفات و یا اتر- الکل ، از آمونیوم ، اگزالات استفاده می کنند که کلسیم به شکل کلسیم اگزالات رسوب نموده و سپس این رسوب را توزین می‌نمایند. اگزالات مورد نظر را نیز یا می توان بوسیله اشتعال به اکسید و یا با استفاده از محلولهای استاندارد شده پرمنگنات پتاسیم اکسیده نمود.

خواص شیمیایی

کلسیم عنصری است که نسبت به فلزات قلیایی و سایر فلزات قلیایی خاکی از قدرت فعالیت کمتری برخوردار است. مانند بریلیم و آلومینیوم ، و برخلاف فلزات قلیایی ، این عنصر بر حسب سوختگی در پوست نمی گردد. باید توجه داشت که در هوا لایه نازکی از اکسید و نیترید بر روی کلسیم تشکیل می شود که می تواند آن را از اثرات بعدی هوا مصون نگاه دارد، لکن در درجه حرارت بالا این عنصر در هوا سوخته و تشکیل مقدار زیادی نیترید می دهد. کلسیم تجارتی به آسانی با آب و اسیدها واکنش نموده تولید هیدروژنی می نماید که حاوی مقدار قابل ملاحظه ای از گاز آمونیاک وهیدروکربنها ، بعنوان ناخالصی می‌باشد. از حکیم ، می توان بعنوان یک عامل آلیاژ کننده برای فلزات حاوی آلومینیوم به منظور حذف بیسموت از سرب و بعنوان کنترل کننده کربن گرافیتی ، در چدن استفاده کرد. از طرف دیگر می توان از این فلز بعنوان عاملی برای حذف اکسیژن درکارخانجات فولاد و بعنوان عامل احیا کننده در تهیه فلزاتی مانند کروم ، زیرکونیم و اورانیم و بعنوان یک ماده جداکننده برای مخلوط گازهای نیتروژن و آرگون استفاده نمود. ضمنا زمانیکه کلسیم ، به آلیاژهای منیزیم افزوده شود (25/0%) ، ساختمان آنها را تصفیه وموجب کاهش تمایل آتش گیریهای آنها می شود.

ترکیبات کلسیم و کاربرد آنها

عموما می بایست که از ترکیبات سدیم نسبت به ترکیبات کلسیم ، بیشتر استفاده شود، لکن با مقایسه قیمت این دو ترکیب با یکدیگر ، در بسیاری از موارد از ترکیبات کلسیم استفاده می شود. در هر صورت باید توجه داشت که آهک قلیایی ارزان تری ، نسبت به هیدروکسیدسدیم محسوب می شود. از ترکیبات مهم کلسیم می توان به موارد زیر اشاره نمود:

هیدرید کلسیم: این ترکیب در اثر واکنش مستقیم با هیدروژن در C400˚ حاصل می گردد و با آن می توان بسیاری از اکسیدهای معدنی مانند رویتل و بدلیت را تا حد فلز مربوطه احیا کرد همچنین می توان با استفاده از این ترکیب ، کلریدکلسیم را به سدیم احیا و مونوکسید کربن را به فرم آلدهید تبدیل نمود هر بعنوان یک عامل متراکم کننده درتبدیل استون به اکسید مزیتلین و بعنوان کاتالیزور هیدروژناسیون در تبدیل اتیلن به اتان نفش دارد.

اکسید و هیدروکسید کلسیم: اکسید کلسیم ( آهک) را می‌توان بوسیله تجزیه حرارتی کربنات معدنی این عنصر در کوره های بلند در فرآیندی مداوم تولید نمود. برای تهیه هیدروکسید کلسیم نیز می‌توان از هیدرولیز اکسید آن استفاده نمود. از هیدروکسید کلسیم ، بعنوان قلیا در مواردی که نیاز باشد استفاده می‌گردد.

سیلید کلسیم: برای تهیه سیلید کلسیم می توان در یک کوره الکتریکی از اثر آهک برسیلیکا و یک زغال احیا کننده استفاده نمود. این ماده بعنوان عامل اکسیژن زدایی از فولاد ، بسیار مفید می‌باشد.

کربید کلسیم: برای تهیه این ترکیب می توان مخلوطی از آهک و کربن را در یک کوره الکتریکی تحت درجه حرارت C˚3000 قرار داد. کریبد کلسیم در اثر هیدرولیز استیلن تبدیل می گردد که استیلن یک ماده آغاز برای تهیه تعداد کثیری از مواد شیمیایی مهم در صنعت مواد شیمیایی آلی است.

کربنات کلسیم: در طبیعت ، کربنات کلسیم تحت عناوین مختلف و به وفور یافت می‌شود. سنگ آهک ایسلند و کلسیت اساسا کربنات خالص هستند، در حالیکه ماربل تا اندازه ای دارای ناخالصی می‌باشد. اگر چه کربنات کلسیم کاملا در آب نامحلول می باشد، لکن در آبهای حاوی دی اکسید کربن ، در حد قابل ملاحظه ای محلول است زیرا در اثر ترکیب با دی‌اکسید کربن به صورت بیکربنات درمی‌آید.

هالیدهای کلسیم: از جمله هالیدهای کلسیم ، فلوئورید فسفر سانس ، یکی از ترکیبات گسترده کلسیم می باشد، که با توجه به میزان شفافیت آن ، نسبت به اشعه ماورای بنفش و مادون قرمز از کاربردهای با اهمیتی ، در اسپکتروسکوپی برخوردار است. از دیگر هالیدهای کلسیم ، کلرید کلسیم است که بعنوان عامل خشک کننده و همچنین بدلیل قابلیت انحلال فوق العاده آن در آب سرد ، در سیستمهای خنک کننده استفاده می‌شود. مضافا از کلرید کلسیم و هیپوکلریت کلسیم بعنوان عامل سفید کننده نیز استفاده می‌کنند.

کلسیم در بیوسفر (زیست کره)

کلسیم جزء ساختمانی و ثابت کلیه گیاهان بوده و بصورتهای جزء ساختمانی و یون فیزیولوژیکی توامان یافت می‌شود. مضافا یون کلسیم قادر است اثرات سمی یونهای پتاسیم ، سدیم و منیزیم را بلا اثر نماید. کلسیم بدلیل وجود در خاک قادر است بر قلیائیت آن اثر ومتعاقب آن در رویش گیاهان تاثیر داشته باشد. این عنصر در ساختمان بدن حیوانات (در بافتهای نرم) ، مایعات میان بافتی و اسکت بندی یافت می شود. استخوانهای مهره داران حاوی کلسیم ، بصورت فلوئورید کلسیم ، کربنات کلسیم و فسفات کلسیم می باشد همچنین کلسیم ذاتا در بسیاری از وظائف بیولوژیکی مهره داران ، سهیم است.

شناخت محیط رشد:کلسیم

درون گیاه، کلسیم بیشتر به صورت پکتات کلسیم، در دیواره یاخته ها، یافت می شود. و کارش متصل ساختن یاخته ها به هم است. این ماده ، به علت غیر قابل انتقال بودنش درون بافت ها، باید پیوسته دردسترس گیاه قرار گیرد، کمبود کلسیم باعث کمبود رشد و همچنین لوله شدن برگها و قهوه ای رنگ شدن ریشه ها می گردد. در گوجه فرنگی، کمبود کلسیم باعث گندیدگی ته میوه می شود. در سیب، وجود آن مایه سختی بافت های میوه شده، به عمر پس از برداشت آن می افزاید و کمبودش باعث آسیب پوستی می گردد. گرچه میزان کلسیم، اغلب در خاک ها به مراتب از پتاسیم کمتر است ولی بر عکس پتاسیم، قابلیت جذب آن برای گیاه خیلی زیادتر می باشد.

کمبود کلسیم را می توان با اضافه کردن آهک به خاک بر طرف ساخت ، البته باید در نظر داشت که آهک واکنش خاک را نیز بالا می برد. سوپر فسفات نیز حاوی مقدار زیادی کلسیم است. همچنین برای رفع کمبود کلسیم می توان گیاهان را با کلرور کلسیم و یا نیترات کلسیم محلول پاشی کرد.

اثرات کلسيم بر سلامتي انسان

برخي اوقات کلسيم را به عنوان سنگ آهک به حساب مي آورند. کلسيم در فرآورده هاي لبني مورد استفاده قرار ميگيرد و همچنين در سبزيجات، آجيل و حبوبات نيز پتاسيم وجود دارد. کلسيم يکي از عمده ترين نگهدارنده هاي اسکلت و دندانهاي انسان است. همچنين کلسيم به سيستم عصبي و عضلات کمک ميکند. مصرف بيش از 2.5 گرم کلسيم در روز، بدون تجويز پزشک باعث سنگ کليه و تصلب کليه ها و رگهاي خوني ميشود.

کمبود کلسيم يکي از عوامل بيماري پوکي استخوان است. در بيماري پوکي استخوان، استخوانها به شدت داراي منفذ ميشوند و ممکن است عاملي براي شکستگي استخوان شده و درمان را کندتر ميکند. پوکي استخوان اغلب در زنان ديده ميشود و پس از يائسگي به آن دچار ميشوند. بيماري پوکي استخوان در نهايت باعث خميدگي ستون فقرات شده و سبب از بين رفتن مهره ها ميگردد.

برخلاف آنچه که مردم تصور ميکنند، فعاليت زيستي شديدي در استخوانهاي بدن انسان انجام ميشود. در استخوانهاي بدن انسان مرتباً بافتهاي قديمي از بين ميروند و بافتهاي جديد جانشين آنها ميشوند. طي دوران کودکي و نوجواني سرعت توليد بافتهاي جديد به مراتب بيشتر از بافتهاي قديمي است. اما در سن 30 تا 35 سالگي فرآيند برعکس ميشود و بر تعداد بافتهاي قديمي افزوده شده و بافتهاي تشکيل دهنده استخوان شروع به سست شدن ميکنند. در زنان يائسه اين فرآيند با سرعت بيشتري طي ميشود (يائسگي در فاصله سني 45 تا 55 سالگي اتفاق مي افتد).

شواهد نشان ميدهد که انسان به هزار ميليگرم کلسيم در روز براي نگهداشتن جرم استخواني در شرايط عادي نيازمند است. مهمترين منابع کلسيم لبنيات، آجيل، سبزيجات مانند اسفناج، کاهو، لوبيا و عدس ميباشد.

کلسيم همراه با منيزيم يکي از سازنده هاي اصلي اجرام استخواني است. کلسيم و منيزيم با نسبت 2:1 ترکيب ميشوند. اگر فردي هر روز 1000 ميلي گرم کلسيم مصرف کند، بايد 500 ميلي گرم منيزيم نيز بخورد. برخي از منابع غذايي که داراي منيزيم هستند شامل غذاهاي دريايي، سبوس، آجيل، لوبيا، جودوسر، جوانه ها و سبزيجات ميباشند.

موارد ديگري که براي جلوگيري از پوکي استخوان به کار ميرود:

انجام تمرينهاي ورزشي (حداقل سه بار در هفته)

همه افراد بايد مقدار کافي منيزيم، اسيد فوليک، ويتامين B6، ويتامين B12، امگا 3 (به جذب کلسيم کمک ميکند و به توليد اجرام استخواني جديد کمک ميکند) و ويتامين D (که به جذب کلسيم کمک ميکند) در طول روز مصرف کنند.

خواص فیزیکی کلسیم

عدد اتمی                                                  20

وزن اتمی                                          40.078

ایزوتوپهای پایدار            40،42،43،44،46،48

حجم اتمی   cm3/g-atom                        25.9

شکل بلور                        مکعب مراکز وجوه پر

ظرفیت                                                    +2

شعاع یونیA                                         ˚0.99

آرایش الکترونی                                  2 8 8 2

نقطه جوش                                         C˚1487

نقطه ذوب C˚810                                          

دانسیته  g/cm                                      1.553

گرمای نهان تبخیر در نقطه جوش kj/g-atom 399

استحکام کششی                                 psi 8700

منیزیم 

موضوع: آشنایی با عناصر گروه اول شنبه سوم آذر 1386 18:38

معرفی منیزیم                                                                 

منیزیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی دارای نشان Mg و عدد اتمی 12 می‌باشد. منیزیم ، هشتمین عنصر فراوان است و تقریبا" 2% پوسته زمین را تشکیل می‌دهد و سومین عنصر فراوان محلول در آب دریا به حساب می‌آید. کاربرد اصلی این فلز قلیایی خاکی ، بعنوان عامل آلیاژ ساز برای ساخت آلیاژ آلومینیم – منیزیم می‌باشد.

خصوصیات قابل توجه

منیزیم ، فلزی سبک ، سفید رنگ و نسبتا" محکم است ( یک‌سوم از آلومینیوم سبکتر ) که در معرض هوا به‌آرامی کدر می‌گردد. پودر این فلز ، هنگامیکه در معرض هوا قرار گیرد، گرم شده ، با شعله‌های سفید رنگی می‌سوزد. اگرچه به شکل نوارهای باریک به‌آسانی محترق می‌شود، سوختن مقادیر زیاد آن دشوار است.

کاربردهــــــا

ترکیبات منیزیم ، بخصوص اکسید منیزیم ، بیشتر بعنوان مواد دیرگداز در کوره‌های تولید آهن و فولاد ، فلزات غیرآهن ، شیشه و سیمان ، مورد استفاده قرار می‌گیرد. اکسید منیزیم و سایر ترکیبات هم در صنایع عمرانی ، شیمیایی و کشاورزی بکار می‌روند. عمده کاربرد منیزیم بصورت یک افزودنی آلیاژساز به آلومینیوم است که از این آلیاژ ، بیشتر در قوطی‌های مواد آشامیدنی استفاده می‌گردد.

همچنین آلیاژهای منیزیم ، اجزای ساختاری اتومبیل‌ها و ماشین‌آلات را تشکیل می‌دهند. کاربرد دیگر این فلز ، کمک به جداسازی گوگرد از آهن و فولاد است.

سایر کاربردها

 * منیزیم ، مانند آلومینیم ، محکم و سبک است، بنابراین اغلب در چرخهای مرغوب که mag wheels نامیده می‌شوند، بکار می‌رود.

 *  آلیاژ این فلز در ساخت هواپیما و موشک ضروری است.

 *  منیزیم در صورتیکه بعنوان عامل آلیاژ ساز بکار رود، خصوصیات تولیدی ، مکانیکی و جوش خوردن آلومینیم را ارتقا می‌دهد.

 * عامل افزودنی برای پیشرانهای معمولی و مورد استفاده در تولید گلوله‌های کوچک گرافیت در چدن.

*  عامل کاهنده برای ساخت اورانیوم خالص و فلزات دیگر از نمکهایشان.

*  هیدروکسید آن در شیر منیزی ، کلرید و سولفات آن در سولفات دومنیزی و سیتراتهای آن در پزشکی کاربرد دارند.

*  مگنزیت Dead-burned برای مقاصد دیر گداز از قبیل آجر و آسترهای محافظ در کوره‌ها مورد استفاده است.

*  منیزیم همچنین در دمای 4000 درجه فارینهایت قابل اشتعال و احتراق است.

 - دمای فوق‌العاده زیادی که برای سوزاندن منیزیم نیاز است، این عنصر را تبدیل به ابزاری راحت برای شروع آتشهای ناگهانی هنگام تفریحات سالم در فضای باز می‌کند.

- پودر کربنات منیزیم ( MgCO3) توسط ورزشکاران رشته‌هایی چون ژیمناستیک و وزنه برداری ، برای افزایش میزان چسبیدن دست به          --وسایل ( دستگاهها و هالتر ) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

- سایر کاربردها عبارتند از فلاش دوربین عکاسی ، منور بمبهای آتش‌زا.

شناخت محیط رشد:منیزیم

منیزیم در تولید کلروفیل به کار می رود و در نتیجه عمل فتوسنتز موثر می باشد. در بذرها، منیزیم به مقدار زیاد یافت می شود. علایم کمبود منیزیم در گیاه زردی بین رگبرگهاست. علایم کمبود ابتدا در برگهای پیر مشاهده می شود. و در صورت کمبود شدید، برگ ها شروع به ریزش می کنند. در خاک منیزیم نسبتاً سریع شسته شده و از دسترس گیاه خارج میگردد. برای رفع کمبود منیزیم از کربنات و سولفات منیزیم استفاده می شود.

اثرات منيزيم بر سلامتي انسان

پودر منيزيم براي انسان خطرناک نميباشد و خواص سمي آن پايين ميباشد. با تنفس منيزيم ممکن است ذرات حاصل از منيزيم باعث آسيب به مخاط دهان و قسمتهاي فوقاني دستگاه تنفس ميشود. منيزيم باعث آسيبهاي شديد در چشم ميشود.

 شعله حاصل از منيزيم تحت نام Welder's flash ناميده ميشود شعله سفيد رنگ شديدي است که مشاهده آن بدون استفاده از عينک باعث آسيب شديد چشها ميشود. دستگاه گوارش: بلع مقدار قابل توجهي از پودر منيزيم باعث مسموميت شديد ميگردد. تاکنون طعم منيزيم امتحان نشده است، اما به نظر ميرسد که سرطانزا نباشد و به جنين آسيب نرساند. پرتودهي بخار اکسيد منيزيم باعث سوختگي ميشود. جوشکاري و فلزات مذاب سبب بروز تب بخار فلز شده و علائمي مانند، تب و لرز، استفراغ، تهوع و دردهاي عضلاني را به همراه دارد. اين علائم بعد از 4 تا 12 ساعت پس از پرتودهي منيزيم بروز ميکند و تا 48 ساعت طول ميکشد. بخار اکسيد منيزيم از سوختن منيزيم بدست مي آيد.

عمومی

   نام , علامت اختصاری , شماره                                            Magnesium, Mg, 12

  گروه شیمیایی                                                                               فلز قلیائی خاکی

 گروه , تناوب , بلوک                                                                        ² IIA), 3 , s

جرم حجمی , سختی                                                                 1738 kg/m3, 2.5

رنگ                                                                                  سفید نقره ای

خواص اتمی

   وزن اتمی                                                                                24.305 amu

   شعاع اتمی                                                           (calc.)  150 pm (145 pm)

  شعاع کووالانسی                                                                              130 pm

 شعاع وندروالس                                                                              173 pm

    ساختار الکترونی                                                                               [Ne]3s2

-e بازای هر سطح انرژی                                                                    2, 8, 2

درجه اکسیداسیون (اکسید)                                                            2 ( باز قوی)

ساختار کریستالی                                                                          شش گوشه

خواص فیزیکی

حالت ماده                                                                    جامد (پارا مگنتیسم)

نقطه ذوب                                                                   923 K)1202 °F)

نقطه جوش                                                                1363 K)1994 °F)

گرمای تبخیر                                                                   127.4 kJ/mol

گرمای هم‌جوشی                                                               8.954 kJ/mol

فشار بخار                                                                  361 Pa at 923 K

سرعت صوت                                                    4602 m/s at 293.15 K

متفرقه

الکترونگاتیویته                                                          1.31 (درجه پاولینگ)

ظرفیت گرمایی ویژه                                                           1020 J/kg*K

رسانائی الکتریکی                                                          22.6 106/m اهم

رسانائی الکتریکی                                                            156 W/m*K

1st پتانسیل یونیزاسیون                                                    737.7 kJ/mol

2nd پتانسیل یونیزاسیون                                                1450.7 kJ/mol

3rd پتانسیل یونیزاسیون                                                   7732.7 kJ/mol

بریلیم 

موضوع: آشنایی با عناصر گروه اول شنبه سوم آذر 1386 18:21

معرفی بریلیم

بریلیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با نشان Be نشان داده شده و دارای عدد اتمی 4 است. بریلیم عنصری است دو ارزشی و سمی ، خاکستری متمایل به آبی ، محکم ، سبک ولی شکننده. این عنصر ، فلز قلیایی خاکی است که عمدتا" بعنوان عامل استحکام در آلیاژها بکار می‌رود.

تاریخچـــــــــــــه

کلمه بریلیم از واﮊه یونانی beryllos ، beryl گرفته شده است. زمانی بریلیم را گلوسینیم می‌نامیدند ( از واﮊه یونانی glykys به معنی شیرین ) که علت آن طعم شیرین نمکهای آن بود. در سال 1798 "ونکولین" این عنصر را بصورت اکسید در سنگ زمرد کشف کرد. در سال 1828 "فردریک وهلر" و "آ.آ. بوسی" ( A.A.Bussy ) بطور جداگانه این فلز را از طریق واکنش پتاسیم بر روی کلرید بریلیم بدست آوردند.

پیدایـــــــــش

بریلیم در 30 کانی مختلف یافت می‌شود که مهمترین آنها ، برتراندیت ، زمرد ، بریل زرد و فناکیت هستند. اشکال ارزشمند بریل ،‌ زمرد کبود و زمرد است .

مهمترین منابع تجاری بریلیم و ترکیبات آن ، بریل و برترندیت (Bertrandite) می‌باشد. اخیرا" با روش کاهیدن فلورید بریلیم با فلز منیزیم تولید کلان این فلز انجام می‌شود. فلز بریلیم تا سال 1957 به‌آسانی بدست نمی‌آمد.

خصوصیات قابل توجه

بریلیم ، یکی از فلزات سبکی است که نقطه ذوب بسیار بالایی دارد. ضریب کشش این فلز سبک تقریبا 3/1 بزرگتر از فولاد است. دارای خاصیت هدایت گرمایی خوب ، غیر مغناطیسی و مقاوم در برابر اسید نیتریک غلیظ می‌باشد. نسبت به اشعه X بسیار نفوذ پذیر است و نوترونها در اثر برخورد ذرات آلفا ( مثلا" از رادیوم یا پلونیوم ) آزاد می‌شوند. ( تقریبا" 30 نوترون / میلیون ذرات آلفا ).

در شرایط فشار و حرارت استاندارد ، بریلیم در معرض هوا در برابر اکسیداسیون مقاومت می‌کند. ( اگرچه توانایی آن در خراشیدن شیشه احتمالا" به‌علت تشکیل لایه نازکی از اکسید است. )

کاربـــــــــــردها

* بریلیم در تولید بریلیم - مس بعنوان عامل آلیاﮊ ساز بکار می‌رود. این عنصر ، قابلیت جذب حرارت زیادی دارد. آلیاﮊ بریلیم - مس به‌علت خصوصیات هدایت برقی و حرارتی ، استقامت و سختی زیاد ، غیرمغناطیسی بودن ، مقاومت در برابر زنگ خوردگی و فرسایش ، کاربردهای زیادی دارد. از جمله این کاربردها تولید : الکترودهای جوش نقطه‌ای ، فنر ، ابزارهای فاقد جرقه و اتصالهای برقی است.

* آلیاﮊ بریلیم - مس به‌جهت مقاومت چند جانبه ، سبکی و خمش ناپذیری در حرارتهای متغیر ، در صنایع دفاعی و هوافضا مثل سازه‌های بخشهای سبک‌وزن در هواپیماهای با سرعت بالا ، موشکها ، ماشینهای فضائی و ماهواره‌های ارتباطی بکار می‌رود.

* ورقه‌های نازک بریلیم در عکسبرداری با اشعه X ، نورهای مرئی را فیلتر کرده و باعث آشکار شدن تنها اشعه Xِ می‌شود.

* بریلیم در زمینه پرتو نگاری با اشعه X جهت بازساخت مدارهای یکپارچه میکروسکپی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

* چون از نظر جذب نوترون حرارتی واکنش سنجی پایینی دارد، در صنعت نیروی هسته‌ای از این عنصر در رآکتورهای اتمی بعنوان بازتابنده و کندساز استفاده می‌شود.

* همچنین بریلیم در ساخت ترازنما ، تجهیزات کامپیوتری مختلف ، فنرهای ساعت و وسایلی که نیازمند مقاومتهای چندجانبه ، سبکی و استحکام است، بکار می‌رود.

* اکسید بریلیم برای مصارف بسیاری که نیازمند هدایت حرارت خوب ، مقاومت زیاد ، استـــحکـــام و نقطه ذوب بــــــالا هستند کـــــاربرد --دارد و ازاکسید بریلیم بعنوان عایق استفاده می‌کنند.

* ترکیبات بریلیم ، زمانی در لامپهای فلورسنت کاربرد داشتند، اما ادامه این کاربرد به‌‌عـــلت بریلوز ( بیماری ناشی از مسمومیت توسط بریلیم ) --در بین کارگران سازنده این لامپها متوقف شد.

ایزوتوپها

بریلیم تنها یک ایزوتوپ پایدار دارد: (Be-9). بریلیم کیهانی (Be-10) توسط پراش ذرات اتمی اکسیژن و نیتروﮊن بوسیله اشعه کیهانی در جَو حاصل می‌شود. چون بریلیم تمایل دارد در محلولهایی با PH زیر 5,5 باشد ( بیشتر بارانها PH زیر 5 دارند ). این عنصر می‌تواند از طریق حل شدن در آب باران در زمین جابجا شود. وقتی باران بیشتر قلیایی شود، بریلیم از محلول خارج می‌شود.

Be-10 کیهانی با این روش در سطح خاک جمع می‌شود و نیم عمر نسبتا" طولانی آن (1,5 میلیون سال ) امکان می‌دهد تا قبل از فرسایش بصورت B-10 ( بور-10 ) مدت زیادی در سطح خاک باقی بماند. Be-10 و محصولات جانبی آن برای سنجس فرسایش خاک ، شکل‌گیری خاک از سنگپوش ، گسترش خاکهای لاتریک ، همچنین گوناگونیهای فعالیت خورشیدی و عمر Ice core بکار می‌رود.

این واقعیت که Be-7 و Be-8 ناپایدارند، پیامدهای اساسی بدنبال دارد، به این معنی که عناصر سنگینتر از بریلیم با همجوشی هسته‌ای در انفجار بزرگ (big Bang ) حاصل نشده‌اند. بعلاوه ، سطوح انرﮊی هسته‌ای بریلیم 8 به گونه ای است که کربن می‌تواند در ستاره‌ها تولید شود. پس وجود حیات را ممکن می‌سازد.

هشدارهـــــــــا

بریلیم و نمک آن ، موادی سمی و احتمالا" سرطان‌زا هستند. بریلوز یک بیماری مزمن ریوی است که در اثر تماس بریلیم ایجاد می‌شود. بیماری حاد بریلیم به صورت آماس ریه برای اولین بار در سال 1993 در اروپا و در سال 1943 در آمریکا گزارش شد. موارد بریلوز حاد ، اولین بار در سال 1946در بین کارگران کارخانجات لامپهای فلورسنت در ماساچوست دیده شد.

این بیماری از بسیاری جهات شبیه بیماری سارکوئیدز است و تمایز علائم آنها اغلب دشوار است. گرچه سال 1949 استفاده از ترکیبات بریلیم در لامپهای فلورسنت متوقف شد، مواجهه با این عنصر در صنایع هسته‌ای و هوافضا ، تصفیه فلز بریلیم ، ذوب آلیاﮊهای حاوی بریلیم ، تولید محصولات الکترونیکی و پرداختن با سایر مواد حاوی بریلیم همچنان وجود دارد.

در گذشته ، محققین ، بریلیم و ترکیبات آنرا می‌چشیدند تا در صورت طعم شیرین ، وجود این عنصر را تایید کنند. امروزه با ایجاد تجهیزات مدرن برای تشخیص این عنصر ، دیگر نیازی به انجام این کار خطرناک نیست و نباید چشیدن این ماده را امتحان کرد. با بریلیم و ترکیبات آن ، باید با کمال احتیاط رفتار شود و هنگام انجام هرگونه فعالیتی که احتمال آزاد شدن گرد بریلیم هست، احتیاط خاصی بکار رود. ( احتمال سرطان ریه در صورت تماس طولانی با بریلیم وجود دارد.)

در صورت بکاربردن روشهایی می‌توان از این عنصر بطور ایمن استفاده کرد. قبل از آشنایی با روشهای استفاده صحیح از این عنصر ، نباید به فعالیت با آن بپردازیم.

تاثیرات سلامتی

استنشاق بریلیم خطرناک است. تاثیر آن به میزان و زمان مواجهه با این عنصر بستگی دارد. اگر بریلیم موجود در سطح هوا افزایش یابد، ( بیشتر از μg/m 1000 ) وضعیت بحرانی بوجود خواهد آمد. این وضعیت همانند آماس ریه است و بیماری بریلیم حاد نامیده می‌شود. استانداردهای هوای محیط کار و اجتماع در جلوگیری از بیماریهای حاد ریوی موثرند.

تعدادی از مردم به بریلیم حساسیت دارند ( 1 تا 15 درصد ). این افراد ممکن است واکنشهای التهابی را در دستگاه تنفسی خود احساس کنند. این حالت بیماری بریلیم حاد (CBD) ، ممکن است سالها پس از مواجهه با سطح بالاتر از استاندارد بریلیم در افراد بوجود آید ( بیشتر از μg/m 2 ). این بیماری باعث احساس ضعف ، خستگی و مشکلات تنفسی می‌شود. همچنین می‌تواند باعث بی‌اشتهایی ، کاهش وزن ، بزرگی بخش راست قلب و در موارد پیشرفته بیماریهای قلبی شود.

حساسیت به بریلیم در بعضی افراد ممکن است فاقد علامت باشد. عموم مردم مستعد ابتلا به به بریلیم حاد نیستند، چون میزان بریلیم در سطح هوا بطور طبیعی بسیار پایین است( μg/m 00002/0- 00003/0 ). در بلع بریلیم هیچگونه عارضه ای ثبت نشده است، چون روده و معده انسان مقدار بسیار کمی از این عنصر را جذب می‌کنند. زخم معده در سگهایی که در غذایشان بریلیم بوده ، دیده شده است.

بریلیم در صورت تماس با پوستی که دارای بریدگی یا خراش است، ممکن است است ایجاد زخم یا لک نماید. تماس طولانی با بریلیم نیز ممکن است باعث ابتلا به سرطان گردد. سازمان بهداشت و خدمات انسانی آمریکا و آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان این کشور ، سرطان‌زایی بریلیم را تایید کرده‌اند. نمایندگی حفاظت از محیط زیست آمریکا(EPA) برآورد کرده است که تماس با بریلیم در مدت عمر با میزان μg/g 4 می‌تواند یک نفر از هر هزار نفر را به سرطان مبتلا کند.

هیچ مطالعه ای درباره تاثیر بریلیم روی بچه‌هایی که در معرض آن هستند، صورت نگرفته است، اما به نظر می‌رسد تاثیرات سلامتی بریلیم روی بچه‌ها همانند بزرگسالان باشد. نمی‌دانیم آیا بچه‌ها در آسیب‌پذیری نسبت به بریلیم با بزرگسالان تفاوت دارند. نمی‌دانیم آیا مواجهه با بریلیم ، تاثیری بر نارسائیِ جنین یا سایر تاثیرات پیشرفته در مردم خواهد داشت. بررسی اثرات پیشرفته در حیوانات قاطع نیستند.

میزان بریلیم را می‌توان در ادرار یا خون اندازه گیری کرد. اما میزان بریلیم موجود در خون یا ادرار نشان دهنده میزان یا مدت تماس با این عنصر نیست. میزان بریلیم همچنین می‌توان در نمونه‌های ریه یا پوست اندازه گیری کرد. این آزمایشات را معمولا"در مطب دکتر نمی‌توان انجام داد، اما دکتر می‌تواند نمونه‌ها را به آزمایشگاهی که انجام دهنده اینگونه آزمایشات است، ارسال کند. یکی دیگر از آزمایشات خون ، آزمایش تکثیر لنفوسیت بریلیم خون است که نشان دهنده حساسیت به بریلیم است و دارای ارزش پیش‌بینی برای CBD است.

میزان عادی بریلیم که احتمالا" صنایع به هوا می‌فرستند، دارای ترتیب μg/m 1 بطور میانگین دوره 30 روزه یا μg/m 2 در هوای اطاق کار برای 8 ساعت شیفت کاری می‌باشد.

ساعت آسیلتاش 

style="BORDER: #E1EAF5 2px solid; width:400px;HEIGHT: 120px" name=Plinknet marginWidth=1 marginHeight=1 src="http://plinknet.mihanblog.com" frameBorder=0 width=420 scrolling=yes>